Tespih Sanatının Yıldızı: Muhammed Alpaslan Çetin’in Anlatımı

Muhammed Alpaslan Çetin, tespih tutkunuydu, sokaklardan gelen bir sanatçıdır. 2017’den beri el emeğiyle tespih üretip, 2022’de Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı’ unvanını aldı. Adana’da büyüyen çetin, lise yıllarında tespih kültürüne merak duymaya başladı, aile üyelerinin gösterdiği tespihleri izleyerek ilgi geliştirdi.

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü’nde okurken, tespih merakıyla yan yana yürüyordu. Üniversite yıllarında farklı parçalar toplayarak bir koleksiyon oluşturdu, tespih yapımını öğrenmeye başladı. Tespih tezgahının başına geçen çetin, kültür ve turizm bakanlığının ona verdiği ünvanla gurur duydu.
2017’den bu yana tespih yapmaya devam eden çetin, 2022’de yine bakanlık onayı aldı. O, ‘ölenk’ diye bir şey yok, tespih sanatını geliştirmeye ve sürdürmeye devam edeceğini söyledi. Tespihin hobisi, kullanımı, yapımı hepsi ayrı güzel, tespih diğer el sanatlarından farklı bir konumda. Gençlerin de bu sanata yoğun ilgisi var, özellikle son 5-6 yıldır hem kullanım hem ustalık açısından talep artıyor.

Çetin, tespih yapımının ölçüm, kesim, taslaklama, delim, habbe ve imame gibi aşamalarını anlatıyor. Doğal malzemeler olan kehribar ya da ağaç türleri çok daha zaman alırken, yapay malzeme olarak kullandığı katalin, sıkma kehribar tespihini biraz daha hızlı çıkabiliyor. Ama en kolay malzemeden bile tespih yapımı iki güne yakın sürüyor. Çalışma süresi malzemeye göre değişiyor, cila ve ip dizimini de kendi yapıyoruz. Tespihçi esnafı ve koleksiyonerlerden yoğun talep var, tespihlerimiz Türkiye’nin hatta dünyanın her yerine gidiyor.

Çetin, tespihin hobisinin 2022’de aldığı ünvanla birleştiğini söyledi: ‘Tespihle duyduğum bu yoğun ilgi beni ustalığa getirdi.’ O, tespih yapımının hem estetik hem de kültürel bir değer taşıdığını vurguladı. Maliye, tespih üretiminde kullanılan malzeme çeşitliliği nedeniyle zamanlama değişkenliği olduğunu belirtti, doğal malzemelerle tespih yapmak daha uzun sürüyor, yapay malzemelerle ise hızlanıyor.

Bakalım bundan sonra tespih sanatı nasıl gelişecek? Çetin’in tespih tutkusu, kültürümüzün bir parçası olarak gelecekte de iz bırakacak gibi görünüyor. Tespihin gözüne sığan bir yolculuk, sokakların ve evlerin arasında dönüyor.

Kaynak: Orijinal Haber