Isparta’nın Yalvaç ilçesinde Pisidia Antiokheia Antik Kenti’nde kazı çalışmaları süron, aralı bir dönemde. Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, kazı ekibiyle birlikte eski kilisenin yıkıntıları arasında gizli bir hazineye ulaştı. Bu arada, kazı alanı çukurdan yükselen bir tırnak gibi, geleceğe dair ipuçları taşıyor.
Yaklaşık 1500 yıllık litürjik kap ortaya çıkarıldı, kapa. Bu kapın iki kulplu yapısı, dönemin sanatıyla öyle bir harman yaratıyor ki, izleyenleri adeta zaman içinde yolculuğa çıkarıyor. Kapın üzerindeki süslemeler, Danyal Peygamber’in rüyasını, 4 canavarı ve aslanı aynı kompozisyonda gösteriyor, bu da çok nadir bir buluntu.
Milattan sonra 6’nci yüzyıla tarihlenen kapta, Danyal Peygamber’in gördüğü rüya, rüyasındaki 4 canavar ve aslan aynı kompozisyonda tasvir ediliyor. Bu sahne, Hristiyan ikonografisi açısından önemli bir dönemeç. Özhanlı, 713 yılındaki Arap akınları sırasında tahrip edilen kilisenin yıkıntılarında, bu kapıdan yola çıktı.
Kapa üzerindeki tasvirlerde, Danyal’ın aslanların çukuruna atılmasına rağmen zarar görmemesi, ilahi korumanın bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Aynı zamanda, Danyal’ın ikinci rüyasında denizden çıkan 4 canavarın, Babil, Med, Pers ve Helenistik krallıkları, hatta Roma İmparatorluğu’nun simgesi olduğu söyleniyor. Bu yorum, eserin Hristiyanlıkta İsa’nın gelişini haber veren tek örnek olma iddiasını güçlendiriyor.
Eserde ayrıca aslan, geyik ve köpek motifleri de bulunuyor. Kap, iki yüzüyle Danyal ve 4 canavarı aynı anda gösteriyor. Özhanlı, bu eserin, hristiyan ikonografisi içinde tek bir örnek olduğu görüşünü sürdürüyor. Böyle bir eser, tarih sahnesinde benzersiz bir yere sahip.
Kazılarda çok sayıda seramik kalıbın da bulunduğu bildiriliyor. Bu buluntular, antik kentte seramik üretiminin gelişmiş olduğunu gösteriyor. Litürjik kap, Antiokheia’da üretildiği düşünülüyor. Antiokheia’nın kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir seramik üretim merkezine sahip olduğu kanıtlanıyor.
Pisidia Antiokheia, Hristiyanlık tarihi açısından önemli bir merkez. Aziz Pavlus ve Aziz Barnabas’ın 46 yılında kente gelip ilk vaazlarını verdiği biliniyor. İznik Konsili sonrası, Antiokheia metropolitlik merkezine dönüştü. Bu da kentin hac merkezleri arasında yer almasını sağladı.
Sonunda, Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, eserin hem Pisidia Antiokheia hem de Türkiye arkeolojisi açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Bu buluntu, gelecekteki araştırmalar için yeni kapılar açabilir, belki de Hristiyan ikonografisinin bilinmeyen yönlerini aydınlatır. Bakalım bundan sonra ne keşifler ortaya çıkacak?
Kaynak: Orijinal Haber
Harika, detaylar harika!